Yaşam

Kadınlara seçme ve seçilme hakkını hangi ülke ne zaman verdi?

Türkiye'de kadınların o hakkını kazanışının 84. yılına girildi. Peki ya diğer ülkelerde kadınların oy haklarını kazanmaları nasıl gerçekleşti?

Bugün 5 Aralık 2018.  84 yıl önce bugün 5 Aralık 1934’te Türkiye Cumhuriyeti’nde  kadınlar, milletvekili seçme ve seçilme hakkına sahip oldu. Türkiye’de kadınlara milletvekili olma hakkının tanınmasının ardından yapılan seçimde Meclis’e 18 kadın milletvekili girdi ve yüzde 4.5 oranında temsil edildi.  Kadınların oy hakkını elde etme serüveni bizim ülkemizde hiç gerçekleşmemiş, kadınlar hiç bir mücadele göstermeden bu hakkın üzerine konmuş gibi görünse de hikaye biraz farklı. Türkiye’deki kadınlar milletvekili olabilmek için ilk adımı 1923’te atmışlardı. Bu adım, kadınların 1923 yılında Nezihe Muhiddin önderliğinde ilk kadın partisi “Kadınlar Halk Fırkası”nı kurma isteğidir. Fakat 1909 Seçim Kanunu sebebiyle bu parti kurma girişimi, Kadınlar Halk Fırkası’nın Türk Kadınlar Birliği adlı derneğe dönüşmesi ile sonuçlanmıştı. Aradan geçen 11 yılın ardından ise Atatürk Devrimleri’nden biri olarak kadınlara oy hakkı tanındı. Peki diğer ülkelerde kadınlar ne zaman oy hakkını elde ettiler?

YENİ ZELANDA 

Kate Sheppard ile ilgili görsel sonucu

Kadınların ilk kez oy kullandığı ülke olan Yeni Zelanda’da bu hak 1893 yılında yasaya geçmiştir.  Küçükken ailesiyle beraber Yeni Zelanda’ya taşınan İngiliz bir siyasetçi Kate Sheppard’ın kadınları örgütlemesi ve onları oy hakkı mücadelesine çağırması sayesinde Yeni Zelandalı kadınlar oy hakkını kazanmışlardır. 

AVUSTRALYA 

1900'ler

Britanya’dan ayrılan ve Catherine Helen Spence öncülüğünde 1902 yılında kadınlara oy hakkını yasalaştıran Avustralya kadın haklarını kabul eden ilk modern egemen devlet olmuştur.

FİNLANDİYA 

 

suffragettes finlandia ile ilgili görsel sonucu

1906 yılında Finlandiya kadın vatandaşlarına seçme ve seçilme hakkı tanıyan ilk Avrupa ülkesi olmuştur.

NORVEÇ: 1913

DANİMARKA VE İZLANDA: 1915

KANADA:

suffragettes quebec ile ilgili görsel sonucu

Kanada’da Quebec bölgesi hariç, kadınlar 1917’de oy hakkı elde ederken, Quebec’de kadınlara seçme ve seçilme hakkı 1940 yılında verilmiştir.

LİTVANYA:  1919

AZERBAYCAN, ESTONYA, MACARİSTAN, KIRGIZİSTAN, LETONYA, POLONYA VE RUSYA FEDERASYONU: 1918

ABD 

usA suffragettes ile ilgili görsel sonucu

 

ABD’de kadınlar Alice Paul’un öncülüğünde oy kakkı mücadelesi için harekete geçtiler. ABD’li süfrajetler  yaşadıkları ağır işkenceler ve önlerine çıkan çok fazla engel sonunda 1920 yılında oy kullanma hakkına sahip oldular.

ÇEK CUMHURİYETİ  VE SLOVAKYA:  1920

ERMENİSTAN: 1921

TACİKİZTAN, MOĞOLİSTAN VE KAZAKİSTAN:  1924

TÜRKMENİSTAN: 1927

ROMANYA VE EKVADOR:  1929

suffragettes ile ilgili görsel sonucu

BREZİLYA: 1932

İSPANYA, SRİ LANKA VE PORTEKİZ: 1931

TAYLAND, URUGUAY VE MALDİVLER: 1932

KÜBA:1934

MYANMAR: 1935

FİLİPİNLER :1937

ÖZBEKİSTAN: 1938

EL SALVADOR: 1939

PANAMA:  1941

DOMİNİK CUMHURİYETİ: 1943

FRANSA

suffragettes FRANCE ile ilgili görsel sonucu 

Fransa’nın kadınları 1944’de General Charles de Gaulle’ün bir bildirisiyle eşit oy hakkına sahip oldular. Oysa, Fransız kadınları uzun yıllardır, hatta Fransız Devrimi’nden beri siyasi hayatın içindeydiler. Fransa’da siyasi hakları için örgütlü kadın mücadelesi 19. yüzyılda başladı.

ASYA ÜLKELERİ 

Asya’daki kadın örgütlenmeleri Hindistan ve Japonya’da yoğunlaştı. Sarojini Naidu’nun öncülüğünde kurulan Kadınların Hindistan Birliği 1919’da Britanya yönetimiyle görüşerek ilk resmi oy hakkı talebinde bulundu. Hindistan Ulusal Kongresi kadınların siyasi hak mücadelesini destekledi. 1950’de, Hindistan bağımsızlığını kazanır kazanmaz, kadınlar oy hakkına sahip oldular.

Japonya’da ise Ichiwaka Fusae önderliğindeki kadın eylemciler Kadınların Siyasi Hakkı Derneği’ni kurdular. Japonya’daki askeri yönetim 1930’larda bütün demokratik hareketleri susturdu. 1945’de Japonya savaştan mağlup çıkınca Japon feministler yeni yönetimde kadınların da söz hakkı olmasını vurguladılar. Kadınlar Japonya’da barış ve demokrasi getirmeleri umuduyla sandık başına gitme hakkını kazandılar.

Çin’de ise kadınlar Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla birlikte, 1949’da seçme ve seçilme hakkı edindiler.

Kadınların o hakkı kazandığı diğer geri kalan ülkeler ise şu şekilde sıralanıyor

Endonezya 1945
Senegal 1945
Togo 1945
Japonya 1945
Sırbistan 1946
Montenegro 1946
Kuzey Kore 1946
Guatemala 1946
Liberya 1946
Makedonya 1946
Vietnam 1946
Trinidad ve Tobago 1946
Venezuela 1946
Kamerun 1946
Malta 1947
Singapur 1947
Arjantin 1947
Meksika 1947
Pakistan 1947
İsrail 1948
Güney Kore 1948
Surinam 1948
Nijer 1948
Bosna Hersek 1949
Çin 1949
Kostarika 1949
Yunanistan 1949
Suriye 1949
Hong Kong 1949

suffragettes in middle east ile ilgili görsel sonucu

Barbados 1950
Haiti 1950
Hindistan 1950
Dominik 1951
Grenada 1951
Nepal 1951
Lübnan 1952
Belize 1954
Kolombiya 1954
Gana 1954
Kamboçya 1955
Honduras 1955
Nikaragua 1955
Peru 1955
Etiyopya 1955
Mısır 1956
Benin 1956
Mali 1956
Somali 1956
Malezya 1957
Laos 1958
Burkina Faso 1958
Nijerya 1958
San Marino 1959
Tunus 1959
Tanzanya 1959

suffragettes in 80's ile ilgili görsel sonucu

Kıbrıs 1960
Paraguay 1961
Malavi 1961
Ruanda 1961
Sierra Leone 1961
Bahamalar 1961
Monaco 1962
Cezayir 1962
Uganda 1962
Zambia 1962
Afganistan 1963
Kongo 1963
Fiji 1963
Fas 1963
İran 1963
Libya 1964
Sudan 1964
Yemen 1967

voting right women yemen ile ilgili görsel sonucu

Bangladeş 1972
Bahreyn 1973
Angola 1975
Mozambik 1975
Moldova 1978

Umman: 1994

Katar 2003
Kuveyt 2005
Birleşik Arap Emirlikleri 2006

Suudi Arabistan:2011

Daha Fazla Göster

İlişkili Haberler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu Habere Göz Atın

Close